English

Naap ki Ikaaiyan

Class 7 Maths · Chapter 3: Point ke Aage Ek Jhalak · NCERT Ganita Prakash section 3.5

Seekho

Lambaai: 1 cm = 10 mm, to 1 mm = 0.1 cm. Phir 5 mm = 0.5 cm, 12 mm = 1.2 cm, aur 5.6 cm = 56 mm. Aur 1 m = 100 cm, to 1 cm = 0.01 m: 15 cm = 0.15 m aur 2.07 m = 207 cm. Insaan ka baal sirf lagbhag 0.1 mm mota hota hai!

1 mm = 0.1 cm · 1 cm = 0.01 m

Vazan: 1 kg = 1000 g, to 1 g = 0.001 kg. Phir 5 g = 0.005 kg, 10 g = 0.010 kg = 0.01 kg, aur 254 g = 2/10 + 5/100 + 4/1000 kg = 0.254 kg. Aur 1 g = 1000 mg, to 1 mg = 0.001 g.

254 g = 0.254 kg

Paise: 100 paise = ₹1, to 1 paisa = ₹0.01. 75 paise = ₹0.75, 5 paise = ₹0.05 aur 250 paise = ₹2.50. 25 paise aur usse kam ke sikke 2011 mein band ho gaye, par bill aur bank statement mein paise ab bhi dikhte hain.

75 paise = ₹0.75

Ek pattern: 1 m = 100 cm = 1000 mm, to 1 mm = 0.001 m. Har baar unit ko 10 se bhaag dene par ank point ke ek sthaan daayein khisakte hain. Apne daada-daadi se poochho unke bachpan mein cheezein kitne ki thi: shaayad dosa 50 paise (₹0.50) ka!

Explore: naap milaao.

  1. Har naap ko badi ikaai mein usi maatra se milaao.

Yaad rakho

  • 1 mm = 0.1 cm; 1 cm = 0.01 m; 1 g = 0.001 kg; 1 paisa = ₹0.01.
  • 10, 100 ya 1000 guna badi ikaai mein badalne par ank point ke 1, 2 ya 3 sthaan daayein jaate hain.

Quick check

68 g kitne kilogram hai?

  1. 0.068 kg
  2. 0.68 kg
  3. 6.8 kg
  4. 0.0068 kg
Answer

0.068 kg. 1 g = 0.001 kg, to 68 g = 0.068 kg.

Socho

1 kilometre mein kitne millimetre?

Ek answer

1 km = 1000 m aur 1 m = 1000 mm, to 1 km = 1000 × 1000 = 10,00,000 mm (das lakh, ya one million).

Practice

Teen levels (easy, medium, hard) ke naye sawaalon se practice karo, kuch hands-on, hints aur hal ke saath. Topic poora karne ke liye pichhle 5 mein se 4 sahi karo.