Chapter 13: Hamara Bharat—Incredible India!
Is adhyaay mein chaar rajyon ke bachche apne ghar ki lok kala dikhaate: Aipan, Dhokra, nariyal khol shilp aur Kondapalli khilaune. Apni Poorvi kitaab mein padho, phir in topics se har shilp samjho, kram shabd aur simple present use karo, aur apne kshetra ki ek kala ka varnan karo.
Is chapter mein tum
- chaar lok kalaayein aur unke rajya batana
- kisi shilp ke charan kram mein samjhaana
- kram shabd aur simple present (-s/-es) use karna
- apne kshetra ki kala par bolna aur likhna
Topics
- Padho: Kalakritiyon ka Bharat (Aipan aur Dhokra) NCERT pp. 131–134
Aipan (Uttarakhand): geru-laal deewar-farsh par safed chaawal-ghol ke design.
- Padho: Nariyal Khol Shilp aur Kondapalli Khilaune NCERT pp. 134–136
Nariyal khol shilp (Kerala): saaf, ghisna, aakaar, aadhaar, polish; jaivik.
- Vyaakaran: Kram Shabd aur Simple Present NCERT pp. 136–137
Kram shabd: first/to begin → then/next/after that → finally/at last.
- Suno, Bolo, Likho aur Khojo NCERT pp. 137–140
Gakkad bharta (Jabalpur): seke aate ke gole, bhune baingan-tamaatar ka bharta aur ghee.
Key words
- Folk art
- kisi kshetra ke aam logon ki paaramparik kala
- Geru
- rang ke roop mein laal mitti
- Lost-wax
- tareeka jismein mom ka model pighla kar dhaatu bhari jaati
- Biodegradable
- praakritik roop se ghul jaane wala
- Makku
- imli beej chooran aur buraade ka paste
- Unity in diversity
- kai bhinnataaon ke baad bhi ek hona
Summary
- Aipan (Uttarakhand), Dhokra (Odisha), nariyal khol shilp (Kerala), Kondapalli khilaune (Andhra Pradesh).
- Har shilp sthaaneeya saamagri aur saavdhaan charan use karta.
- Kram shabd: first, then, next, after that, finally.
- Simple present: he/she/it + -s ya -es.